Waldo
Bastian
bastian@kde.org
&Philip.Rodrigues; &Philip.Rodrigues.mail;

# &kde; dla administratorów

## Wnętrze &kde;

### Przegląd

do napisania

### Rozmieszczenie katalogów

&kde; definiuje hierarchię systemu plików, która jest używana zarówno przez samo środowisko &kde;, jak i przez programy &kde;. Ogólnie rzecz biorąc, &kde; przechowuje wszystkie swoje pliki w drzewie katalogów o ustalonej strukturze.

Domyślnie, &kde; używa dwóch drzew katalogów:

- Jednego na poziomie systemowym (na przykład `/opt/kde3`).

- Drugiego na poziomie użytkownika, w katalogu domowym użytkownika (zwykle `~/.kde`)

Jako administrator możesz tworzyć dodatkowe drzewa. Takie dodatkowe drzewa mogą być używane do tworzenia profiles

Na przykład &Linux; &SuSE; używa:

- `$`HOME`/.kde`

- `/opt/kde3`. (Specyficzne dla &SuSE;, inne dystrybucje mogą używać `/usr` lub `/usr/kde3`)

- `/etc/opt/kde3`. (Zostało to dodane przez &SuSE;).

Jeśli posiadasz zainstalowane narzędzie KIOSK Admin w wersji 0.7, lub późniejszej, możesz sprawdzić, które drzewa katalogów są wykorzystywane, komendą: ``kiosktool-kdedirs` `--check``

&kde; oraz programy &kde; szukają plików przeszukując wszystkie drzewa katalogów &kde;. Sprawdzanie następuje w kolejności według pierwszeństwa. Jeśli plik znajduje się w wielu drzewach, pierwszeństwo ma ostatnie drzewo. Zwykle drzewo położone w katalogu domowym użytkownika posiada najwyższe pierwszeństwo. Jest to także drzewo, do którego są zapisywane zmiany.

Aby uzyskać informacje o typie &MIME; `text/plain`, przeszukiwane są następujące pliki:

- `$`HOME`/.kde/share/mimelnk/text/plain.desktop`

- `/opt/kde3/share/mimelnk/text/plain.desktop`

- `/etc/opt/kde3/share/mimelnk/text/plain.desktop`

Kiedy użytkownik dokonuje zmiany, jest ona zapisywana do `$`HOME`/.kde/share/mimelnk/text/plain.desktop`

Sytuacja wygląda nieco inaczej, jeśli chodzi o pliki konfiguracyjne. W momencie wystąpienia wielu plików konfiguracyjnych o tej samej nazwie w drzewach, ich zawartość zostaje połączona. Pierwszeństwo drzewa odgrywa tu rolę. Kiedy dwa pliki definiują ten sam klucz konfiguracji, plik o wyższym pierwszeństwie określa użytą dla niego wartość.

Na przykład, jeśli istnieją następujące dwa pliki, z tą zawartością:

`$`HOME`/.kde/share/config/foobar`

      Color=red
      Shape=circle

`/etc/opt/kde3/share/config/foobar`

      Color=blue
      Position=10,10

Pliki zostaną połączone i wynikiem będzie:

    Color=red
    Shape=circle
    Position=10,10

### Określanie katalogów

Zmienna środowiskowa Przykładowe ustawienie(a) Komentarz `KDEHOME` `~/.kde` `KDEROOTHOME` `/root/.kde` Inna zmienna zabezpieczająca użytkownika root przed zapisaniem do $KDEHOME użytkownika po wykonaniu komendy `su`. `KDEDIR` `/opt/kde3`, `/usr`, `/usr/kde3` Zależne od dystrybutora. Używane przez &kde; 2. Jeśli nie określone, wraca do domyślnych ustawień określonych podczas kompilacji. `KDEDIRS` `/opt/kde3`, `/usr`, `/usr/kde3` Nowość w &kde;3. Może określać wiele miejsc położenia, oddzielonych dwukropkiem. Kiedy nie jest ustawiona, wraca do wartości $`KDEDIR`

Nie trzeba ustawiać, domyślna wartość świetnie działa.

Uruchamiasz &kde;2 zamiennie z &kde;3? Ustaw $`KDEDIR` na &kde; 2, a $`KDEDIRS` na &kde; 3.

Osoba z personelu uczelnianego mogłaby mieć następujące ustawienia:

    KDEHOME='~/.kde3'
    KDEROOTHOME='/root/.kde3'
    KDEDIRS='/opt/kde_staff:/opt/kde3'

### Profile użytkownika

W poprzednim przykładzie `/opt/kde_staff` zawierało dodatkowe ustawienia i programy dla osób z personelu. Profile użytkownika pozwalają na dodanie tego katalogu tylko i wyłącznie dla określonych użytkowników. Dodaj do `/etc/kderc`:

    [Directories-staff]
    prefixes=/opt/kde_staff

Tworzy to profil o nazwie staff, co dodaje drzewo katalogów `/opt/kde_staff`. (Zwróć uwagę, że &Linux; &SuSE; używa nazwy pliku `/etc/kde3rc` zamiast `/etc/kderc`. Kiedy już mamy nazwany profil, może on zostać przypisany do użytkowników.

Aby przypisać profile do użytkowników, w pliku `/etc/kderc` powinien być określony plik przypisania:

    [Directories]
    userProfileMapFile=/etc/kde-user-profile

Teraz mamy możliwość przypisania profilu na podstawie nazwy użytkownika, lub grupy uniksowej, do której on należy.

Aby przypisać profil staff do wszystkich użytkowników, którzy są członkami uniksowej grupy staff_members, dodarj do `/etc/kde-user-profile`:

    [General]
    groups=staff_members
    [Groups]
    staff_members=staff

Można również przypisać profil pojedynczemu użytkownikowi:

    [Users]
    bastian=staff

### Rozmieszczenie katalogów - powtórka

Każde drzewo katalogów wykorzystywane przez &kde; posiada ustaloną strukturę katalogów. Jednakże katalogi nieistotne z punktu widzenia danego drzewa, lub po prostu niewykorzystywane, mogą nie zostać dołączone. Na przykład katalogi używane dla plików tymczasowych można zwykle znaleźć w `$`KDEHOME``, ale nie w żadnym innym drzewie.

### Katalogi zależne od architektury

Katalogi zależne od architektury (system operacyjny i typ procesora):

`bin`

  Używane dla plików wykonywalnych &kde;.

`lib`

  Używane dla bibliotek &kde;.

`lib/kde3`

  Katalog zawierający składniki, wtyczki i inne wczytywalne obiekty czasu wykonania używane przez programy &kde;3.x.

### Katalogi współdzielone

Współdzielone: niezależne od architektury, mogą być wspólnie wykorzystywane przez różne architektury.

`share/applnk`

  `.desktop` pliki dla menu &kde; (przestarzałe)

`share/applications`

  `.desktop` pliki dla menu &kde; (od &kde; 3.2)

`share/apps`

  Zawiera pliki danych specyficzne dla programów. Każdy program posiada tutaj swój podkatalog do przechowywania dodatkowych plików danych.

`share/config`

  Pliki konfiguracyjne. Zwykle posiadają nazwy pochodzące od programów, do których należą, z dodanymi literami rc. Wyjątkowym przypadkiem jest `kdeglobals`. Ten plik jest czytany przez wszystkie programy &kde;.

`share/config/session`

  Katalog używany przy zarządzaniu sesjami i zwykle dostępny tylko pod `$`KDEHOME``. Pod koniec sesji programy &kde; zapisują tu swój stan. Nazwy plików składają się z nazwy programu z dołożonym numerem. `ksmserver` zarządzający sesjami przechowuje odniesienia do tych numerów podczas zapisywania sesji w `ksmserverrc`.

`share/doc/HTML`

  Katalog zawierający dokumentację dla programów &kde;. Dokumentacja jest sklasyfikowana zgodnie z językiem i programem, do którego należy. Zwykle mogą tu być znalezione co najmniej dwa pliki: `index.docbook`, który zawiera dokumentację w niesformatowanym formacie DocBook i `index.cache.bz2`, który zawiera tą samą dokumentację sformatowaną jako &HTML; spakowany `bzip2`. Wersja &HTML; jest wykorzystywana przez &khelpcenter;. W przypadku braku wersji &HTML; zostanie ona wygenerowana przez &khelpcenter; z wersji DocBook, ale jest to czasochłonny proces.

`share/icons`

  W tym katalogu są przechowywane ikony. Są one poklasyfikowane wg motywu, wymiarów i kategorii użycia.

`share/mimelnk`

  W tym katalogu,`.desktop` są przechowywane pliki opisujące typy &MIME;. &kde; używa typów &MIME; do zidentyfikowania typu pliku.

`share/services`

  Ten katalog zawiera pliki `.desktop` określające usługi. Usługi są jak programy, ale zwykle są uruchamiane przez inne programy zamiast przez użytkownika. Nie pojawiają się one w menu &kde;.

`share/servicetypes`

  Ten katalog zawiera pliki `.desktop` określające typy usług. Typy usług zwykle reprezentują pewien interfejs programistyczny. Programy i serwisy zawierają w w swoich plikach `>.desktop` typy serwisów, które udostępniają.

`share/sounds`

  Katalog zawierający pliki dźwiękowe.

`share/templates`

  Ten katalog zawiera szablony do tworzenia plików różnych typów. Szablon składa się z pliku `.desktop`, który opisuje plik i zawiera odniesienie do pliku w podkatalogu `.source`. Szablony w tym katalogu pojawiają się w menu Create New, dostępnym na pulpicie i w przeglądarce. Kiedy użytkownik wybiera szablon z menu, jego źródło jest kopiowane.

`share/wallpapers`

  Ten katalog zawiera obrazki mogące zostać użyte jako obrazki tła.

### Katalogi specyficzne dla komputera

Istnieją trzy katalogi specyficzne dla komputera; są one zwykle dowiązane symbolicznie do innych lokalizacji. Jeżeli katalogi jeszcze nie istnieją, następujące dowiązania symboliczne i katalogi zostaną utworzone z użyciem narzędzia `lnusertemp`:

`$`KDEHOME`/socket-$`HOSTNAME``

  Zwykle `/tmp/ksocket-$`USER`/`, jest to używane przez różnorodne gniazda uniksowe.

`$`KDEHOME`/tmp-$`HOSTNAME``

  Zwykle `/tmp/kde-$`USER`/`, używane dla plików tymczasowych.

`$`KDEHOME`/cache-$`HOSTNAME``

  Zwykle `/var/tmp/kdecache-$`USER`/`, używane dla plików pamięci podręcznej.

Ponieważ zarówno `/tmp` jak i `/var/tmp` są zapisywalne przez wszystkich użytkowników, istnieje możliwość, że jeden z powyższych katalogów już istnieje, ale jego właścicielem jest inny użytkownik. W takim wypadku narzędzie `lnusertemp` stworzy nowy katalog z alternatywną nazwą i utworzy dowiązanie właśnie do niego.

### Pliki konfiguracyjne

&kde; używa prostego, tekstowo-zorientowanego formatu plików dla wszystkich swoich plików konfiguracyjnych. Składa się on z par klucz-wartość, które są umieszczone w grupach. Wszystkie pliki konfiguracyjne &kde; używają kodowania UTF-8 dla tekstu spoza zakresu ASCII.

Początek grupy jest oznaczony nazwą grupy umieszczoną w nawiasach kwadratowych. Wszystkie kolejne wpisy klucz-wartość należą do tej grupy. Koniec grupy ma miejsce po napotkaniu początku innej grupy, lub po osiągnięciu końca pliku. Wpisy na początku pliku, nie poprzedzone nazwą grupy, należą do grupy domyślnej.

Następujący przykład pokazuje plik konfiguracyjny składający się z dwóch grup. Pierwsza grupa zawiera klucze `LargeCursor` i `SingleClick`, a druga grupa `Pokazuj ukryte pliki` i `Sortuj wg`:

    [KDE]
    LargeCursor=false
    SingleClick=true

    [KFileDialog Settings]
    Pokazuj ukryte pliki=false
    Sortuj wg=Name

Na wpisy (pozycje) w grupie składają się klucze i wartości oddzielone znakiem równości. Klucz może zawierać spacje i mogą za nim być umieszczone opcje w nawiasach kwadratowych. Część wpisu po znaku równości jest wartością wpisu. Wszystkie białe znaki otaczające znak równości są ignorowane, tak jak kończące wpis białe znaki. Bardziej treściwie, format ma postać:

    pozycja=wartość

Jeśli oczekuje się, że wartość będzie zawierać na początku, lub na końcu spację, może to zostać osiągnięte przez użycie znaku odwrotnego ukośnika (backslash) z następującą po nim literą s.

Istnieje wiele innych kodów z odwróconym ukośnikiem, oto kompletna lista:

- \s może być użyty jako spacja

- \t może być użyty do dołączenia znaku tabulacji

- \r dla znaku powrotu karetki

- \n dla znaku wysunięcia linii (nowa linia)

- \\ do dołączenia samego znaku odwróconego ukośnika

W następującym przykładzie wartość wpisu `Nagłówek` rozpoczyna się dwoma spacjami, podczas gdy wpis `Opis` zawiera trzy linie tekstu. Znaki nowej linii w notacji z odwrotnym ukośnikiem są używane do oddzielenia odrębnych linii.

    [Preview Image]
    Nagłówek=\s My Caption
    Opis=This is\na very long\ndescription.

Puste linie w plikach konfiguracyjnych są ignorowane, podobnie jak linie rozpoczynające się znakiem #. Znak ten może być używany dla dodania komentarzy do plików konfiguracyjnych. Trzeba zauważyć, że podczas uaktualniania przez program &kde; plików konfiguracyjnych komentarze nie są zachowywane.

W podkatalogach `share/config` różnych drzew katalogów &kde; może istnieć wiele plików konfiguracyjnych o tej samej nazwie. W takim wypadku informacja z nich wszystkich jest łączona klucz po kluczu. Jeśli taki sam klucz w pewnej grupie jest zdefiniowany w więcej, niż jednym miejscu, to zostanie użyta wartość przeczytana z drzewa katalogów z najwyższym pierwszeństwem. Pliki konfiguracyjne spod `$`KDEHOME`` zawsze są nadrzędne w stosunku do innych. Kiedy klucz zdefiniowano wiele razy w pojedynczym pliku, użyta zostanie wartość ostatniego wpisu.

Jeśli `$`HOME`/.kde/share/config/foobar` zawiera:

    [MyGroup]
    Color=red
    Shape=circle

, a `/etc/opt/kde3/share/config/foobar` zawiera

    [MyGroup]
    Color=blue
    Position=10,10

wynikiem połączenia będzie:

    [MyGroup]
    Color=red
    Shape=circle
    Position=10,10

Jeśli `$`HOME`/.kde/share/config/foobar` zawiera

    [MyGroup]
    Color=red
    Shape=circle
    [MyGroup]
    Color=green

, `/opt/kde_staff/share/config/foobar` zawiera

    [MyGroup]
    Color=purple
    Position=20,20

, a `/etc/opt/kde3/share/config/foobar` zawiera

    [MyGroup]
    Color=blue
    Position=10,10

rezultatem połączenia będzie:

    [MyGroup]
    Color=green
    Shape=circle
    Position=20,20

Aby zabezpieczyć użytkowników przed nadpisaniem domyślnych ustawień, mogą one zostać oznaczone jako niezmienne. Może to być określone indywidualnie, dla grupy, lub dla pliku. Pojedynczy wpis może zostać zablokowany przez dodanie `[$i]` za kluczem, np.:

    Color[$i]=blue

Grupa wpisów może zostać zablokowana przez umieszczenie `[$i]` za nazwą grupy, np.:

    [MyGroup][$i]

Aby zabezpieczyć cały plik, powinien on rozpoczynać się `[$i]` w pojedynczej linii, np.:

    [$i]

Jeśli `$`HOME`/.kde/share/config/foobar` zawiera:

    [MyGroup]
    Color=red
    Shape=circle

, a `/etc/opt/kde3/share/config/foobar` zawiera:

    [MyGroup][$i]
    Color=blue
    Position=10,10

w wyniku otrzyma się:

    [MyGroup]
    Color=blue
    Position=10,10

Jeśli `$`HOME`/.kde/share/config/foobar` zawiera:

    [MyGroup]
    Color=red
    Shape=circle

, `/opt/kde_staff/share/config/foobar` zawiera

    [MyGroup]
    Color=purple
    Shape=rectangle

, a `/etc/opt/kde3/share/config/foobar` zawiera

    [MyGroup][$i]
    Color=blue
    Position=10,10

rezultatem będzie

    [MyGroup]
    Color=purple
    Shape=rectangle
    Position=10,10

Tak zwane rozszerzanie w powłoce może zostać użyte dla zapewnienia bardziej dynamicznych wartości domyślnych. Z rozszerzaniem wartość klucza konfiguracyjnego może być skonstruowana z wartości zmiennej środowiskowej, lub z wyjścia polecenia powłoki. Dla włączenia rozszerzania w powłoce dla wpisu w konfiguracji, po kluczu musi wystąpić [$e]. Normalnie rozszerzona forma zostaje zapisana do pliku konfiguracji użytkownika po pierwszym użyciu. Aby tego uniknąć, zaleca się zablokować wpis konfiguracji używając [$ie]. Użytkownik naturalnie nie ma później możliwości jego zmiany.

W następującym przykładzie wartość wpisu `Host` jest określona przez wynik działania programu `hostname`. Ustawienie to zostało również zablokowane, żeby upewnić się, że zawsze jest określane dynamicznie.

Wartość wpisu `Email` jest określona przez wypełnienie wartości zmiennych środowiskowych $`USER` i $`HOST`. Kiedy joe jest zalogowany do joes_host, da to w sumie wartość `joe@joes_host`. Ustawienie nie zostało zablokowane.

    [Mail Settings]
    Host[$ie]=$(hostname)
    Email[$e]=${USER}@${HOST}

Większość wpisów konfiguracyjnych może być indeksowana kodem języka. W takim wypadku język, który został wybrany przez użytkownika do użycia na pulpicie, będzie również użyty do odnalezienia wartości klucza. W wypadku wybrania domyślnego języka (angloamerykański), lub kiedy nie ma indeksu odpowiadającego wybranemu językowi, zostanie użyty wpis bez indeksu.

W następującym przykładzie wartość wpisu `Caption` zależy od języka. Kiedy użytkownik wybierze jako język francuski (kod języka `fr`) wartość wpisu będzie równa Ma Légende. W każdym innym wypadku zostanie użyta wartość My Caption.

    [Preview Image]
    Caption=My Caption
    Caption[fr]=Ma Légende

W tym przykładzie wartość wpisu `Caption` zależy od języka. Kiedy użytkownik wybierze jako język francuski (kod języka `fr`) wartość wpisu będzie równa Ma Légende. W każdym innym wypadku zostanie użyta wartość My Caption.

    [Preview Image]
    Caption=My Caption
    Caption[fr]=Ma Légende

Ogólnie rzecz biorąc wpisy, które mogą się pojawić w pliku konfiguracyjnym, nie są udokumentowane. Od &kde; 3.2 rozpoczął się proces mający na celu zmianę tego. W In `$`KDEDIR`/share/config.kcfg` można znaleźć pliki, które zapewniają formalny opis możliwych wpisów w pliku konfiguracyjnym. Są one używane przez nowy Edytor konfiguracji &kde; kiedy jest to możliwe.

Oto przykładowy plik konfiguracyjny &XML;:

    <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
    <!DOCTYPE kcfg SYSTEM "http://www.kde.org/standards/kcfg/1.0/kcfg.dtd">
    <kcfg>
        <kcfgfile name="korganizerrc"/>
        <group name="General">
             <entry type="Bool" key="Auto Save">
                 <label>Enable automatic saving of calendar</label>
                 <default>true</default>
             </entry>
             <entry type="Int" key="Auto Save Interval">
                 <default>10</default>
             </entry>
        </group>
    </kcfg>

Ma to taki sam efekt, jak:

    [General]
    Auto Save=false
    Auto Save Interval=25

### Sekwencja startowa &kde;

#### &kdm;

Zawsze działa jako użytkownik root! Używa `$`KDEDIR`/share/config/kdmrc` i `/etc/X11/xdm/Xservers`. Ten drugi plik zawiera wpisy takie jak:

    :0 local /usr/X11R6/bin/X :0 vt07

Odpowiednimi plikami startowymi są również:

- Sekcja [X-*-Core] w `kdmrc`
- Ustawienia - `/etc/X11/xdm/Xsetup`
- Użytkownik wpisuje nazwę użytkownika i hasło
- Uruchomienie - `/etc/X11/xdm/Xstartup` - przygotowanie jako użytkownik root
- Sesja - `/etc/X11/xdm/Xsession` - uruchomienie sesji jako użytkownik
- = Dla sesji KDE: `kde` lub `startkde`
- = Jeśli obecne `~/.xsession` lub `~/.xinitrc`
- Reset - `/etc/X11/xdm/Xreset` - po zakończeniu sesji

#### Skrypt uruchamiający &kde;: `startkde`

Sekwencja startowa &kde; rozpoczyna się skryptem `startkde`. W większości wypadków skrypt ten zostaje uruchomiony z menadżera wyświetlania (&kdm;) po potwierdzeniu tożsamości użytkownika. W skrypcie `startkde` znajdują się dwa bardzo ważne wiersze:

    LD_BIND_NOW=true kdeinit +kcminit +knotify and kwrapper
    ksmserver $KDEWM

Pierwsza linia uruchamia proces nadrzędny `kdeinit4`. Jest on używany do uruchamiania wszystkich innych procesów &kde;. Można go obejrzeć w wyniku działania polecenia `ps `aux`` jako `kdeinit4: Running...`. Argumenty po `kdeinit4` to nazwy dodatkowych procesów do uruchomienia. + oznacza, że `kdeinit4` ma poczekać aż proces zostanie zakończony. `kdeinit4` uruchamia również `dcopserver`, `klauncher` i `kded`.

Druga z linii prosi `kdeinit4` o wystartowanie procesu menadżera sesji `ksmserver`. Menedżer sesji określa czas jej życia. W momencie zakończenia tego procesu użytkownik zostaje wylogowany.

### Procesy drugoplanowe

Wszystkie procesy drugoplanowe &kde; są uruchamiane dla danego użytkownika - w przeciwieństwie do demonów systemowych nie są współdzielone pomiędzy użytkownikami. Oprócz tego, że są unikalne dla użytkownika, są również unikalne dla danego ekranu X-serwera. Procesami tymi są:

`dcopserver`

  Komunikacja pulpitu

`kded`

  Generyczny demon usług.

  Uruchamia uaktualnianie bazy danych Sycoca, jeśli jest taka potrzeba

`kcminit`

  Usługa inicjalizacji

  Więcej informacji w .

`klauncher`

  Uruchamianie programu (to nie jest okienko &Alt;F2 !)

  Więcej informacji w .

`knotify`

  Powiadamianie użytkownika.

  Więcej informacji w .

`ksmserver`

  Zarządzanie sesją

  Więcej informacji w .

#### `kdeinit`

`kdeinit` jest używany do uruchomienia wszystkich innych programów &kde;.`kdeinit` może uruchamiać normalne programy binarne, jak również wczytywalne moduły `kdeinit` (KLM-y). KLM-y pracują tak jak zwykłe programy binarne, ale mogą być uruchomione w bardziej efektywny sposób. KLM-y żyją w `$`KDEDIR`/lib/kde3`

Ale minusem jest to, że programy uruchomione w ten sposób pojawiają się na wyjściu programów `top` i `ps` jako ``kdeinit``. Należy użyć `top `-c``, lub `ps `aux``, żeby zobaczyć właściwą nazwę programu:

    %ps aux

    waba     23184  0.2  2.1 23428 11124 ?        S    21:41   0:00 kdeinit4: Running...
    waba     23187  0.1  2.1 23200 11124 ?        S    21:41   0:00 kdeinit4: dcopserver --nosid
    waba     23189  0.2  2.4 25136 12496 ?        S    21:41   0:00 kdeinit4: klauncher
    waba     23192  0.7  2.8 25596 14772 ?        S    21:41   0:00 kdeinit4: kded
    waba     23203  0.8  3.4 31516 17892 ?        S    21:41   0:00 kdeinit4:
    knotify

`kdeinit: Running...` oznacza nadrzędny proces `kdeinit`. Inne wyświetlone procesy to programy uruchomione jako KLM-y.

Kiedy `kdeinit` uruchamia się po raz pierwszy, uruchamia również `klauncher`, `kded`, jak również jakiekolwiek dodatkowe programy określone w linii poleceń w skrypcie `startkde`, zwykle `kcminit_startup`.

#### kcminit

`kcminit` wywołuje usługi inicjalizacyjne podczas startu. Usługi inicjalizacyjne są określone w plikach .desktop programów lub usług przez linię `X-KDE-Init`:

    [Desktop Entry]
    Encoding=UTF-8
    Exec=kcmshell4 energy
    Icon=energy_star
    Type=Application
    X-KDE-Library=energy
    X-KDE-Init=energy

Usługi inicjalizacyjne są zwykle używane dla inicjalizacji sprzętu opartej o ustawienia określone dla użytkownika.

``kcminit `--list``` może być użyty dla pokazania wszystkich usług inicjalizacyjnych, ``kcminit service`` może zostać wykorzystany do wykonania określonego serwisu. Może to być użyteczne podczas namierzania problemów ze startem.

#### `klauncher`

`klauncher` jest demonem odpowiedzialnym za aktywację usług w obrębie &kde;. Działa w ścisłym powiązaniu z procesem nadrzędnym `kdeinit`, żeby wystartować nowe procesy. Programy &kde;, żeby uruchomić nowe programy lub usługi, komunikują się poprzez &DCOP; z demonem `klauncher`.

Najlepiej znany dzięki komunikatowi błędu: `KLauncher nie jest osiągalny z poziomu DCOP` , który albo oznacza poważny problem z `dcopserver`, albo że `klauncher` uległ awarii.

`klauncher` może być ponownie uruchomiony przez uruchomienie `kdeinit` z okna konsoli. Upewnij się, że $`HOME`, $`DISPLAY` i różne $`KDEDIR(S)` są ustawione poprawnie, kiedy coś takiego robisz!

#### `knotify`

Podstawowym zadaniem `knotify` jest przekazywanie powiadomień dźwiękowych do serwera dźwięku, zapewnia on również alternatywne metody powiadomień.

### KSMServer

`ksmserver` jest menedżerem sesji &kde;. Podczas startu menedżer sesji uruchamia programy samostartujące i przywraca programy z poprzedniej sesji. Samostartujące programy są określone przez pliki `.desktop` w katalogu `$`KDEDIR`/share/autostart`. Ich automatyczne wystartowanie (lub nie) może zostać określone warunkowo na podstawie wpisu konfiguracyjnego określonego przez wpis `X-KDE-autostart-condition` w pliku `.desktop`.

Na przykład plik `ktip.desktop` zawiera:

    X-KDE-autostart-condition=ktiprc:TipOfDay:RunOnStart:true

Oznacza to, że plik konfiguracyjny `ktiprc` jest sprawdzany pod kątem wystąpienia wpisu `RunOnStart` w sekcji `[TipOfDay]`. W wypadku nie znalezienia takiego wpisu, zostaje przyjęta wartość wartość `true` (prawda), która oznacza, że ktip jest jednym z programów przeznaczonych do automatycznego uruchomienia.

Niektóre z programów uruchamianych automatycznie przez `ksmserver` to:

`kdesktop`

  Pulpit &kde;

`&kicker;`

  Panel &kde;

`ktip`

  Program porad dnia

`kwrited`

  Narzędzie do otrzymywania wiadomości systemowych przesyłanych do użytkownika

&klipper;

  Narzędzie schowka dokujące się na panelu

`kalarm`

  Narzędzie przypominające o nadchodzących zdarzeniach i spotkaniach

`kdesktop` kolejno automatycznie uruchamia programy umieszczone w `$`KDEHOME`/Autostart`. `kdesktop` automatycznie otworzy dowolne pliki znajdujące się w tym katalogu, włączając dokumenty, pliki binarne, lub programy w formie plików `.desktop`.

Menedżer sesji &kde; przywraca również jedną z poprzednich sesji. Sesja zawiera zbiór programów, jak również określone dla programu dane, które odzwierciedlają stan programu występujący w momencie zapisu sesji. Sesje przechowywane są pliku konfiguracyjnym `ksmserverrc`, który zawiera odniesienia do informacji na temat stanu specyficznego dla programu. Stan ten jest zapisywany w `$`KDEHOME`/share/config/session`. Informacja o stanie &kwin; zawiera położenie okien programu wszystkich innych programów w sesji.

### Zmienne środowiskowe

Kilka przykładowych zmiennych środowiskowych wykorzystywanych przez &kde;:

$`KDEDIR`

  Musi być ustawiony, jeśli nie ustawiono `KDEDIRS` i powinien wskazywać na katalog główny drzewa instalacyjnego &kde;. Umożliwia &kde; odnalezienie swoich danych, takich jak ikony, menu i biblioteki.

$`KDEDIRS`

  Nadpisuje `KDEDIR` i umożliwia określenie wielu katalogów, w których &kde; szuka swoich danych. Użyteczne, jeśli chce, lub musi się mieć zainstalowane niektóre programy w innym prefiksie, niż reszta &kde;.

`$KDEHOME`

  Jeśli nie ustawione, &kde; używa `~/.kde` jako katalogu, w którym przechowywane są prywatne dane.

$`KDEROOTHOME`

  Jeśli nie ustawione, &kde; używa `~root/.kde` jako katalogu dla danych prywatnych użytkownika root. Zostało wprowadzone, żeby zabezpieczyć &kde; przed przypadkowym nadpisaniem danych użytkownika z prawami roota, kiedy użytkownik uruchamia program &kde; po przełączeniu się poleceniem `su` na użytkownika root.

$`KDEWM`

  Jeśli zmienna środowiskowa `KDEWM` została ustawiona, wtedy jej wartość będzie użyta jako menedżer sesji &kde; wewnątrz skryptu `startkde` zamiast &kwin;.

$`KDE_LANG`

  Nadpisuje konfigurację językową &kde;, np. `KDE_LANG=fr kprogram &` uruchamia program z francuskim tłumaczeniem, jeśli niezbędne pliki są zainstalowane.

$`KDE_MULTIHEAD`

  Ustaw tą wartość na `true`, aby zaznaczyć, że &kde; działa na komputerze wieloekranowym.

$`KDE_FORK_SLAVES`

  (Od &kde; 3.2.3) Ustaw tą zmienną, żeby utworzyć procesy podrzędne KIO bezpośrednio z procesu programu. Domyślnie procesy podrzędne KIO są uruchamiane za pomocą `klauncher`/`kdeinit`. Opcja użyteczna, jeśli proces podrzędny KIO powinien pracować w tym samym środowisku, co program. Tak może być w przypadku Clearcase.

$`KDE_HOME_READONLY`

  Ustaw tą zmienną, aby zasygnalizować, że Twój katalog domowy został zamontowany w trybie tylko-do-odczytu.

$`KDE_NO_IPV6`

  (Od &kde; 3.2.3) - ustaw tę zmienną, żeby wyłączyć wsparcie dla IPv6 i zapytania DNS IPv6.

$`KDE_IS_PRELINKED`

  (Od &kde; 3.2) - ustaw tę zmienną, żeby zaznaczyć, że Twoje pliki binarne &kde; i biblioteki są wstępnie zlinkowane. Wyłączy to używanie `kdeinit`.

$`KDE_UTF8_FILENAMES`

  Jeśli ta zmienna środowiskowa jest ustawiona, &kde; przyjmuje, że wszystkie nazwy plików są zakodowane w UTF-8, niezależnie od aktualnych ustawień regionalnych C.

$`KDE_FULL_SESSION`

  (Od &kde; 3.2) Automatycznie ustawiane na true przy starcie &kde;, używane np. przez &konqueror-biernik; w celu określenia, czy powinno się rozważyć pozostanie w pamięci podczas zamykania dla przyszłego wykorzystania. Jeśli nie ustawione, &konqueror; opuści pamięć po zamknięciu (np. &kdesu; tak robi, jest to również przydatne przy debugowaniu).

$`KDESYCOCA`

  Pozwala określić ścieżkę i nazwę wygenerowanego systemowego pliku konfiguracji pamięci podręcznej &kde;.

$`KDETMP`

  Pozwala określić inną, niż `/tmp` ścieżkę, w której &kde; przechowuje swoje pliki tymczasowe.

$`KDEVARTMP`

  Pozwala określić inną, niż `/var/tmp` ścieżkę, w której &kde; przechowuje swoje zmieniające się pliki.

$`XDG_DATA_HOME`

  (Od &kde; 3.2) Definiuje katalog bazowy, względem którego powinny być przechowywane specyficzne dla użytkownika dane. Domyślnie to `$`HOME`/.local/share`

$`XDG_DATA_DIRS`

  (Od &kde; 3.2) Określa uporządkowany według preferencji zbiór bazowych katalogów do przeszukania plików danych w uzupełnieniu do katalogu bazowego `$`XDG_DATA_HOME``. Domyślna wartość to `/usr/local/share/:/usr/share/`

  &kde; dodaje również położenia z $`KDEDIRS` i profili. Używane dla `.desktop` i plików menu `.directory`. Pliki `.desktop` spod `$`XDG_DATA_DIRS`/applications`. Pliki `.directory` spod $XDG_DATA_DIRS/desktop-directories

$`XDG_CONFIG_HOME`

  (&kde; 3.2) - Definiuje katalog bazowy, względem którego powinny być przechowywane określone dla użytkownika pliki konfiguracyjne. Domyślna wartość to `$`HOME`/.config`.

$`XDG_CONFIG_DIRS`

  (&kde; 3.2) Określa uporządkowany według preferencji zbiór bazowych katalogów do przeszukania plików konfiguracyjnych w uzupełnieniu do katalogu bazowego $`XDG_CONFIG_HOME`. Domyślna wartość to `/etc/xdg`. &kde; dodaje również położenia z $`KDEDIRS` i profili. Używane dla opisów `.menu` w `$`XDG_CONFIG_DIRS`/menus`.

### Tajemnica kdeinit

`kdeinit` jest używany do uruchomienia wszystkich innych programów &kde;.`kdeinit` może uruchamiać normalne programy binarne, jak również ładowalne moduły `kdeinit` (KLM-y). KLM-y pracują tak jak zwykłe programy binarne, ale mogą być uruchomione w bardziej efektywny sposób. KLM-y znajdują się w katalogu `$`KDEDIR`/lib/kde3`

Ale minusem jest to, że programy uruchomione w ten sposób pojawiają się na wyjściu programów `top` i `ps` jako ``kdeinit``. Należy użyć `top `-c``, lub `ps `aux``, żeby zobaczyć właściwą nazwę programu:

    % ps aux | grep bastian

    bastian  26061  0.0  2.2 24284 11492 ?       S    21:27   0:00 kdeinit: Running...
    bastian  26064  0.0  2.2 24036 11524 ?       S    21:27   0:00 kdeinit: dcopserver
    bastian  26066  0.1  2.5 26056 12988 ?       S    21:27   0:00 kdeinit: klauncher
    bastian  26069  0.4  3.2 27356 16744 ?       S    21:27   0:00 kdeinit: kded
    bastian  26161  0.2  2.7 25344 14096 ?       S    21:27   0:00 kdeinit: ksmserver
    bastian  26179  1.1  3.4 29716 17812 ?       S    21:27   0:00 kdeinit: kicker
    bastian  26192  0.4  3.0 26776 15452 ?       S    21:27   0:00 kdeinit: klipper
    bastian  26195  1.0  3.5 29200 18368 ?       S    21:27   0:00 kdeinit: kdesktop

Jak być może już wiesz, ma to inny efekt uboczny w postaci trudności w zabiciu procesu sprawiającego kłopoty:

    % killall kdesktop
    kdesktop: no process killed

Może najść Cię pokusa użycia polecenia ``killall kdeinit``, ale zabicie wszystkich procesów kdeinit spowoduje zamknięcie całego &kde;. Czyli - totalna zagłada!

Są na to dwa proste sposoby:

    % kdekillall kdesktop
    lub stare dobre
    % kill 26195

`kdekillall` jest częścią pakietu &kde; SDK.

## Dostrajanie &kde;

### Ikony pulpitu

&kde; używa licznych typów ikon:

- Dokumenty

- Odnośniki do stron www (z użyciem pliku `.desktop`)

- Odnośniki do programów (z użyciem pliku `.desktop`)

- Urządzenia - dyski, partycje i peryferia:

  - Kategorycznie z użyciem pliku `.desktop`

  - Automatycznie przez io-slave dla devices://

- Specyficzne dla dystrybutora (np. Mój komputer w &SuSE;)

#### Strony www

Odnośniki do stron www z użyciem pliku `.desktop` Utwórz nowy Plik Odnośnik do lokalizacji. Zmiana ikony z wykorzystaniem okien dialogowych Właściwości. Wynikowy plik `.desktop`:

    [Desktop Entry]
    Encoding=UTF-8
    Icon=/opt/kde3/share/apps/kdesktop/pics/ksslogo.png
    Type=Link
    URL=http://www.kde.org/

#### Programy

Dowiązania do programów przy użyciu pliku `.desktop`: Utwórz nowe FPlik Skrót do programu. Samemu trzeba określić szczegóły. Przeciągnij z menu &kde;: Skopiuj, lub utwórz dowiązanie, o wiele prostsze

    [Desktop Entry]
    Encoding=UTF-8
    GenericName=IRC Client
    GenericName[af]=Irc Kliët
    GenericName[de]=IRC Programm
    ...
    GenericName[zu]=Umthengi we IRC
    SwallowExec=
    Name=KSirc
    Name[af]=Ksirc
    Name[de]=KSirc
    ...

Do wielokrotnego wykorzystania

Przetłumaczony ogólny opis, nie używany na pulpicie

Odziedziczone, można usunąć

Przetłumaczona nazwa, taka, jaka pojawi się na pulpicie

Ikony na pulpicie

    ...
    Name[zu]=Ksirc
    MimeType=
    Exec=ksirc %i %m
    Icon=ksirc
    TerminalOptions=
    Path=
    Type=Application
    Terminal=0
    X-KDE-StartupNotify=true
    X-DCOP-ServiceType=Multi
    Categories=Qt;KDE;Network

Wspierane typy &MIME;, nie używane na pulpicie

Linia komend do wykonania

Ikona, z motywu, lub pełna ścieżka

Używane tylko wtedy, gdy potrzebny jest terminal

Katalog roboczy dla polecenia

Więcej dla wielokrotnego wykorzystania

Użyj, gdy potrzebujesz terminala, program działa w trybie tekstowym

Pokaż skaczący kursor, wyłącz, gdy nie działa.

Program uruchomił się poprawnie? Usuń, jeśli to nie działa

Kategorie menu &kde;, nie używane na pulpicie

#### Opcja `Exec` w plikach `.desktop`

Po samym poleceniu może występować wiele miejsc, które zostaną zastąpione właściwymi wartościami, kiedy właściwy program jest uruchamiany:

%f

  Pojedyncza nazwa pliku; używana podczas upuszczania pliku na ikonę, lub z powiązaniami pliku.

%F

  Lista plików; do użycia przy programach, które mogą naraz otwierać wiele plików.

%u

  Pojedynczy &URL;: jeśli program może sam obsłużyć &URL;-e, np. &FTP;, lub &HTTP;, w przeciwnym wypadku &kde;.

%U

  Lista &URL;-i; ściągnie najpierw plik, a do programu przekaże jego lokalną kopię(!!!)

%d

  Katalog pliku do otwarcia; użyteczne, gdy program potrzebuje mieć plik w bieżącym katalogu roboczym.

%D

  Lista katalogów, niezbyt praktyczna.

%i

  Ikona; opcja `--icon`; program &kde; użyje ikony z linii `Icon`= w pasku zadań.

%m

  Mini-ikona - odziedziczone.

%c

  Nagłówek; opcja `--caption`; program użyje nazwy z linii `Name`= na pasku zadań.

Przykłady: `Exec` linia Polecenie wykonano ksirc %i `ksirc --icon ksirc` cd %d; kedit $(basename %f)`cd /tmp; kedit file.txt`

#### Urządzenia

Dowiązania do urządzeń z wykorzystaniem pliku `.desktop`: o Utwórz nowe -> Urządzenie

#### Gdzie definiować

Wiele miejsc do zdefiniowania ikon pulpitu:

- `~/Desktop`: copied from `/etc/skel/Desktop`

- `$`KDEDIR`/apps/kdesktop/Desktop` (łączone)

- `$`KDEDIR`/apps/kdesktop/DesktopLinks` (kopiowany)

- Ikony urządzenia (dynamicznie łączone)

- Specyficzne dla dystrybucji SUSE Linux kopiuje pewne ikony w motywie startkde. z `/opt/kde3/share/config/SuSE/default/`

### Menu &kde;

#### Jak to działa

W &kde; 3.2 zostaje zaprezentowany wspólny format menu: http://freedesktop.org/Standards/menu-spec/

Przed &kde; 3.2:

- Struktura katalogów pod `share/applnk`

- Struktura katalogów reprezentuje strukturę menu

- Każdy plik `.desktop` reprezentuje pojedynczy program

Przearanżowanie struktury w &kde; 3.2 okazało się trudne, więc nowy format menu:

- Określa strukturę w pojedynczym pliku .menu

- Bazuje na kategoriach

- jest współdzielone pomiędzy GNOME i &kde;

- Wspiera również style menu applnk

Przykład z `applications.menu`:

            <Menu>
                <Name>Office</Name>
                <Directory>suse-office.directory</Directory>
                <Include>
                    <Filename>Acrobat Reader.desktop</Filename>
                    <Filename>kde-kpresenter.desktop</Filename>
                    <Filename>kde-kword.desktop</Filename>
                </Include>
            <Menu>

Wpis menu z 3 programami:

- `/usr/share/applications/Acrobat Reader.desktop`

- `/opt/kde3/share/applications/kde/kpresenter.desktop`

- `/opt/kde3/share/applications/kde/kword.desktop`

#### Gdzie przechowywane?

Pliki `.menu` opisujące strukturę menu. Pliki te są przechowywane w `$`KDEDIR`/etc/xdg/menus` i `/etc/xdg/menus`. One przechowują systemową strukturę menu i są kontrolowane przez $`XDG_CONFIG_DIRS`. `$`HOME`/.config/menus` przechowuje zmiany użytkownika w stosunku do struktury menu i jest kontrolowany przez $`XDG_CONFIG_HOME`. Aby uzyskać więcej informacji, zerknij do http://www.freedesktop.org/Standards/basedir-spec.

Pliki `.desktop` opisują programy i są umieszczone w: `$`KDEDIR`/share/applications`, `/usr/share/applications` i `/usr/local/share/applications`. Są one plikami systemowymi programów `.desktop`, które są kontrolowane przez$`XDG_DATA_DIRS`.

`$`HOME`/.local/applications` zawiera specyficzne dla użytkownika pliki `.desktop` i zmiany. Jest kontrolowane przez $`XDG_DATA_HOME`. Aby uzyskać więcej informacji zobacz http://www.freedesktop.org/Standards/basedir-spec

Pliki `.directory` opisujące podmenu znajdują się w: `$`KDEDIR`/share/desktop-directories`, `/usr/share/desktop-directories` i `/usr/local/share/desktop-directories`. Są one systemowymi plikami menu `.directory`, kontrolowanymi przez $`XDG_DATA_DIRS`. Zmiany specyficzne dla użytkownika znajdują się w `$`HOME`/.local/desktop-directories`. Są one kontrolowane przez $`XDG_DATA_HOME`. Aby uzyskać więcej informacji, obejrzyj http://www.freedesktop.org/Standards/basedir-spec

Przykład z `applications.menu`:

                 <Menu>
                            <Name>Art</Name>
                            <Directory>suse-edutainment-art.directory</Directory>
                            <Include>
                                    <Category>X-SuSE-Art</Category>
                            </Include>
                    </Menu>

`Art` to wewnętrzna nazwa tego menu. `suse-edutainment-art.directory` określa nazwę i ikonę dla tego menu, a menu dołącza wszystkie programy posiadające w liście kategorii wyszczególnione `X-SuSE-Art`, np.:

    Categories=Qt;KDE;Education;X-SuSE-Art

`suse-edutainment-art.directory` określa nazwę i ikonę dla tego menu:

    [Desktop Entry]
    Name=Art and Culture
    Icon=kcmsystem

#### Częste pułapki

Programy nie znajdujące się w menu nie występują w odniesieniu do innych programów, lub powiązań typów plików: jeśli usuniesz program z menu, &kde; przyjmuje, że nie chcesz go używać.

Kiedy programy w menu staną się niepożądane, umieść je albo w menu `.hidden`, albo w dedykowanym menu z

    NoDisplay=true

w pliku `.directory`

#### Istotne menu

`$`KDEDIR`/etc/xdg/menus/applications-merged/` zawiera `kde-essential.menu` który dołącza niektóre istotne menu, które normalnie nie są pokazywane w samym menu &kde;:

- Centrum sterowania ma ukryte menu Ustawienia, którego zawartość jest definiowana przez `kde-settings.menu`, a ikona i nazwa są zdefiniowane przez `kde-settings.directory`.

- Centrum informacji ma ukryte menu Informacje, którego zawartość jest definiowana przez `kde-information.menu`, a ikona i nazwa są zdefiniowane przez `kde-information.directory`.

- Wygaszacze ekranu zawierają ukryte menu System/Wygaszacze ekranu, którego składniki są definiowane przez `kde-screensavers.menu`, a ikona i nazwa przez `kde-system-screensavers.directory`. `$`KDEDIR`/share/desktop-directories/kde-system-screensavers.directory` zawiera:

      NoDisplay=true

#### Menu w starym stylu

&kde; ciągle wspiera menu w starym stylu, które określone są przez strukturę katalogów w `$`KDEDIR`/share/applnk` (systemowe) i `$`HOME`/.kde/share/applnk` (specyficzne dla użytkownika). Obserwuje się to dopóki plik `.desktop` nie zawiera linii `Categories`=. W takim wypadku kategorie określają położenie menu.

#### KSycoca

KSycoca przechowuje w pamięci podręcznej strukturę menu i informacje na temat wszystkich dostępnych programów. Można przebudować jego bazę za pomocą ``kbuildsycoca4``. Zbudowana baza jest umieszczona w `/var/tmp/kdecache-${`USER`}/ksycoca`. Jest automatycznie aktualizowana przez KDED, sprawdzana podczas logowania &kde;, a KDED obserwuje zmiany między zalogowaniem a wylogowaniem.

Aby wyłączyć obserwowanie zmian (gdyż może to obniżać wydajność przy pracy z NFS), dodaj do `kdedrc`:

    [General]
    CheckSycoca=false

Aby wymusić ponowne utworzenie bazy, uruchom ``touch $`KDEDIR`/share/services/update_ksycoca``.

#### &kmenuedit;

&kmenuedit; został przystosowany do modyfikacji ustawień dla pojedynczego użytkownika. Zmiany w strukturze menu są zapisywane do `~/.config/menus/applications-kmenuedit.menu`, zmiany odnośnie programów do `~/.local/share/applications/`, a zmiany w podmenu (ikona, nazwa) do `~/.local/share/desktop-directories/`. Narzędzie administracji KIOSK używa &kmenuedit; i kopiuje powyższe zmiany do lokacji związanych z profilem, lub ogólnosystemowych.

### Panel &kde;

Panel &kde; jest również znany jako &kicker;. Jego cechą jest modularność, a składa się on z następujących komponentów:

- Applety

- Przyciski programów

- Specjalne przyciski

Domyślnie panel zawiera następujące applety:

- Przełącznik i przeglądarka pulpitów - pokazuje wirtualne pulpity

- Pasek zadań

- Tacka systemowa

- Zegar

i następujące przyciski specjalne:

- Menu &kde;

- Przycisk pulpitu

Różne przyciski programów są również dodawane, o ile jest wolna przestrzeń:

- Katalog domowy

- Przeglądarka WWW

- Przycisk KMail

### Powiązania plików

Powiązania plików kojarzą typ pliku z programem, lub programami. Typ pliku zostaje ustanowiony przez określenie jego typu &MIME;. Typy &MIME; rozpoznawane przez &kde; przechowywane są w `$`KDEDIR`/share/mimelnk`, a plik każdego programu `.desktop` zawiera listę typów &MIME; obsługiwanych przez ten program.

`kview.desktop`:

    MimeType=image/gif;image/x-xpm;image/x-xbm;image/jpeg;
    image/x-bmp;image/png;image/x-ico;image/x-portable-bitmap;
    image/x-portable-pixmap;image/x-portable-greymap;
    image/tiff;image/jp2

`kuickshow.desktop`:

    MimeType=image/gif;image/x-xpm;image/x-xbm;image/jpeg;
    image/png;image/tiff;image/x-bmp;image/x-psd;image/x-eim;
    image/x-portable-bitmap;image/x-portable-pixmap;
    image/x-portable-greymap

Obie mogą otwierać image/gif. Która z nich zostanie użyta do otwarcia pliku `.gif`?

Program o wyższym pierwszeństwie! `kview.desktop` zawiera

    InitialPreference=3

, podczas gdy `kuickshow.desktop` zawiera

    InitialPreference=6

. Dlatego &kuickshow; zostanie użyty do otwarcia plików &gif;.

Jak można domyślnym zrobić &kview;?

Użytkownik może zmienić powiązania plików w &kcontrolcenter;. Zmiany te są przechowywane w `$`HOME`/.kde/share/config/profilerc`. Aby użyć tych samych ustawień dla wielu użytkowników, należy je przechować w katalogu profilu użytkownika, lub globalnym katalogu konfiguracyjnym &kde; w celu użycia jako domyślnych dla wielu użytkowników.

## Blokowanie &kde;

### Jak to działa - podstawy

Cechy &kde; związane z blokowaniem skoncentrowane są wokół następujących opcji:

- Uczynienie opcji konfiguracyjnych niezmiennymi

- Ograniczenie określonych akcji

- Ograniczenie dostępu do pewnych &URL;-i

- Ograniczenie dostępu do pewnych modułów konfiguracyjnych

### Niezmienne opcje konfiguracyjne

Blokowanie &kde;

Opcje niezmienne pozwalają administratorowi systemu na dostarczenie opcji domyślnych, które nie mogą być zmieniane przez użytkownika.

Istniejące wcześniej opcje konfiguracyjne użytkownika będą ignorowane od momentu uczynienia opcji konfiguracyjnej niezmienną.

Opcje mogą być kontrolowane w ramach pojedynczego wpisu, w ramach grupy, lub plik po pliku.

Kiedy plik, lub grupa są niezmienne, wszystkie opcje konfiguracyjne, które do nich należą, są niezmienne, nawet te, dla których administrator systemu nie dostarczył wartości domyślnych.

Wsparcie ze strony programu dla niezmiennych opcji może się wahać od programu do programu. Jakkolwiek użytkownik nie będzie w stanie dokonać permanentnych zmian w niezmiennych opcjach konfiguracyjnych, ciągle może mieć zaprezentowany interfejs użytkownika do zrobienia takiej zmiany.

### Ograniczenia akcji

Programy &kde; są zbudowane wokół pojęcia akcji. Akcje mogą być aktywowane w różnoraki sposób, typowo przez pasek menu, jeden z pasków narzędzi albo skrót klawiszowy. Zapisz dokument jest przykładem akcji. Jeśli znasz wewnętrzną nazwę akcji, jest możliwe jej ograniczenie. Kiedy akcja jest ograniczona, nie pojawia się w pasku menu, lub pasku narzędziowym. Wewnętrzną nazwą dla Zapisz dokument jest `action/file_save`. Struktura blokowania zapewnia również zestaw bardziej abstrakcyjnych ograniczeń, które mogą zostać użyte do wyłączenia funkcjonalności nie pokrytej przez pojedynczą akcję. Przykładem może być ograniczenie `shell_access`, które wyłącza całą funkcjonalność, która mogłaby udostępnić użytkownikowi powłokę &UNIX;-ową.

#### Ograniczenie dostępu do powłok

Aby uniemożliwić dostęp użytkownika do powłoki poleceń można uniemożliwić akcję `shell_access` dodając do `kdeglobals`:

    [KDE Action Restrictions]
    shell_access=false

Ponieważ ma to wpływ na menu &kde; i dostępne programy, trzeba wymusić aktualizację bazy sycoca:

    touch $KDEDIR/share/services/update_ksycoca

Teraz ponownie zaloguj się do &kde; i sprawdź następujące rzeczy:

- &kmenu;

- W &konqueror;ze Narzędzia Otwórz terminal

- &Alt;F2 wykonaj polecenie

Pełną dokumentację na temat dostępnych akcji można znaleźć na http://www.kde.org/areas/sysadmin/.

Kilka bardziej interesujących akcji wypisano poniżej:

`action/options_configure`

  Opcja Konfiguruj z menu Ustawienia

`action/help_report_bug`

  Opcja Raport o błędzie z menu Pomoc.

`action/kdesktop_rmb`

  Menu prawego przycisku myszy na pulpicie.

`action/kicker_rmb`

  Menu prawego przycisku myszy na panelu.

`user/root`

  Ukryj wszystkie akcje, lub programy, które wymagają praw użytkownika root.

`shell_access`

  Ukrywa wszystkie akcje, lub programy, które udostępniają powłokę.

`print/system`

  Wyłącza opcję wybierania systemu drukowania (silnik).

`lock_screen`

  Czy użytkownik będzie mógł zablokować ekran

`start_new_session`

  Czy użytkownik może uruchomić drugą sesję X (zobacz również &kdm;)

`opengl_screensavers`

  Czy można używać wygaszaczy ekranu OpenGL.

`manipulatescreen_screensavers`

  Zezwól na wygaszacze ekranu, które nie ukrywają całego ekranu

### Restrykcje &URL;

Istnieją trzy typy ograniczeń, które można zastosować w stosunku do &URL;-i:

list

  Do kontroli, czy wyświetlanie spisu zawartości katalogu jest dozwolone.

open

  Do kontroli, czy pewne &URL;-e mogą być otwierane

Redirect

  Do kontroli, czy jeden &URL; może otworzyć inny &URL; - automatycznie, lub poprzez odnośnik.

Reguły sprawdzane są w kolejności ich zdefiniowania. Ostatnia reguła, którą można zastosować w stosunku do &URL;-a, określa, czy można uzyskać do niego dostęp.

Następujące reguły wyłączają otwieranie &URL;-i http i https poza domeną .ourcompany.com:

    [KDE URL Restrictions]
    rule_count=2
    rule_1=open,,,,http,,,false
    rule_2=open,,,,http,*.ourcompany.com,,true

Pierwsze cztery przecinki pozwalają ominąć kryteria wyboru w stosunku do początkowego &URL;-a. Ta część potrzebna jest tylko w wypadku reguł przekierowania.

`rule_1` zabrania otwierania jakiegokolwiek &URL;-a http, lub https

`rule_2` pozwala na otwarcie dowolnego &URL;-a http, lub https w domenie .ourcompany.com. Zauważ, że znak zastępczy * może zostać użyty na początku nazwy domeny.

Następujące reguły powodują, że użytkownik nie może już przeglądać katalogów na lokalnym systemie plików, położonych poza jego katalogiem $`HOME`:

    [KDE URL Restrictions]
    rule_count=2
    rule_1=list,,,,file,,,false
    rule_2=list,,,,file,,$HOME,true

`rule_1` zabrania wyświetlania zawartości jakiegokolwiek katalogu lokalnego

`rule_2` pozwala na wyświetlanie zawartości katalogów znajdujących się pod katalogiem $`HOME`.

$`HOME` i $`TMP` są specjalnymi wartościami określającymi katalog domowy użytkownika i tymczasowy katalog użytkownika w &kde;, np. `/tmp/kde-bastian`

Następujące reguły powodują, że użytkownik nie może już otwierać plików na lokalnym systemie plików, położonych poza jego katalogiem $`HOME`:

    [KDE URL Restrictions]
    rule_count=3
    rule_1=open,,,,file,,,false
    rule_2=open,,,,file,,$HOME,true
    rule_3=open,,,,file,,$TMP,true

`rule_1` zabrania otwierania lokalnych plików w ogóle

`rule_2` pozwala na otwieranie lokalnych plików znajdujących się pod własnym katalogiem $`HOME` użytkownika.

`rule_3` pozwala na otwieranie plików w tymczasowym katalogu użytkownika w &kde;. Niektóre programy &kde; tego wymagają, na przykład te, które wpierw ściągają plik, lub dokument do katalogu tymczasowego, a potem otwierają go w programie.

Opcja przekierowania ma wpływ na to, czy dokumenty z określonej lokalizacji mogą odnosić się (automatycznie, lub przez odnośnik) do pewnej innej lokalizacji. Zestaw domyślnych reguł jest obecny jako ogólny wyznacznik bezpieczeństwa. Na przykład dokumenty zlokalizowane na Internecie nie mogą odwoływać się do dokumentów przechowywanych lokalnie.

Na przykład, jeśli chcemy dać serwerowi intranetowemu www.mycompany.com możliwość odnoszenia się do lokalnych plików, możemy dodać następującą regułę:

    [KDE URL Restrictions]
    rule_count=1
    rule_1=redirect,http,www.mycompany.com,,file,,,true

Zamiast wypisywania protokołów po nazwie, jest możliwość określenia całej grupy protokołów. Zdefiniowane zostały w tym celu następujące grupy:

:local

  Protokoły, które korzystają z przechowywanej lokalnie informacji, przykłady to: file:/, man:/, fonts:/, floppy:/

:internet

  Często wykorzystywane protokoły internetowe, takie jak http i ftp

Informacja na temat protokołów jest przechowywana w plikach `*.protocol` umieszczonych w `$`KDEDIR`/share/services`.

Wpis `Class`= określa grupę, której częścią jest protokół: ``grep` `Class=` `$`KDEDIR`/share/services/*.protocol``

Ogólne reguły:

- Protokoły :local mogą odwoływać się do każdego innego protokołu

- Zawsze można się odwołać do protokołu :internet

- Nie wszystkie protokoły są częścią grupy, na przykład fish:/.

### Moduły konfiguracyjne

&kde; posiada moduły konfiguracyjne do konfigurowania różnych aspektów swojego środowiska. Moduły konfiguracyjne występują w Centrum sterowania, w oknie dialogowym konfiguracji programu, albo w obydwu powyższych miejscach.

Moduł konfigurujący serwer pośredniczący (proxy) jest obecny w Centrum sterowania, ale również jako część okna dialogowego Konfiguruj konquerora w &konqueror;ze

Oddzielne moduły konfiguracyjne mogą być uruchomione przy pomocy `kcmshell4` module

Aby uruchomić moduł konfiguracyjny serwera pośredniczącego (proxy) użyj:

- `kcmshell4` `kde-proxy.desktop`

- `kcmshell4` proxy

Nie wszystkie programy używają modułów konfiguracyjnych, często okno dialogowe konfiguracji jest integralną częścią samego programu.

Wszystkie moduły konfiguracyjne są, ściśle rzecz biorąc, częścią menu &kde;.

- Moduły widoczne w Centrum sterowania zwykle mają plik `.desktop` w `$`KDEDIR`/share/applications/kde` i są posortowane po ukrytym menu Settings-Modules przez `kde-settings.menu`, dołączony z `kde-essential.menu`

      kbuildsycoca4 --menutest 2> /dev/null | grep Settings-Modules

- Moduły specyficzne dla programów zwykle mają plik `.desktop` pod `$`KDEDIR`/share/applnk/.hidden`, który odpowiada ukrytemu menu .hidden, dołączonemu jako rezultat <KDELegacyDirs/>

      kbuildsycoca4 --menutest 2> /dev/null | grep .hidden

- W &kde; 3.3. istnieje możliwość edycji Centrum sterowania przy pomocy kcontroledit. kcontroledit działa po prostu jak kmenuedit, zmiany tylko dla aktualnego użytkownika. Użyj kiosktool, żeby dokonać zmian dla wszystkich użytkowników.

Indywidualne moduły konfiguracyjne mogą zostać wyłączone przez dodanie do `kdeglobals`:

    [KDE Control Module Restrictions]
    module-id=false

Na przykład żeby wyłączyć moduł serwera pośredniczącego użyj

    [KDE Control Module Restrictions]
    kde-proxy.desktop=false

Sprawdź w Centrum sterowania i oknie dialogowym Konfiguruj konqueror, czy konfiguracja serwera pośredniczącego jest tam ciągle obecna.

## Leniwa administracja

### Współdzielenie zdalnego pulpitu

Zdalne współdzielenie pulpitu pozwala zdalnym użytkownikom oglądać, i opcjonalnie kontrolować pulpit aktualnego użytkownika. Zdalny użytkownik musi przysłać zaproszenie i jest możliwe stałego zaproszenia zabezpieczonego hasłem. Jest to doskonałe rozwiązanie dla zespołów wsparcia technicznego i administratorów, aby mogli dostać się do pulpitów użytkowników w celu rozwiązania problemu lub przeprowadzenia użytkownika przez jakąś procedurę.

Zdalne współdzielenie pulpitu używa dwóch programów: &krfb; ( serwera VNC dla &kde;) i &krdc; (klienta VNC dla &kde;)

&krfb; może być używane przez każdego użytkownika do tworzenia i zarządzania zaproszeniami. Utworzenie zaproszenia powoduje utworzenie jednorazowego hasła, które umożliwia odbiorcy połączenie z Twoim pulpitem. Domyślnie jest ono ważne tylko na jedno pomyślnie rozpoczęte połączenie i wygasa po jednej godzinie.

Nadchodzące połączenia są obsługiwane przez moduł kinetd w kded. Możesz użyć polecenia ``dcop` kded kinetd services`, aby zobaczyć czy jest uruchomiony. &krfb; domyślnie oczekuje na połączenia na porcie 5900. Kiedy nadejdzie połączenie, pojawi się okienko dialogowe z prośbą o zgodę aktualnego użytkownika.

### &kde; Zrób To Sam - Budowanie własnych narzędzi

#### DCOP

Protokół komunikacji pulpitu (Desktop COmmunication Protocol, DCOP), to prosty sposób komunikacji międzyprocesowej. DCOP pozwala użytkownikowi komunikować się z aktualnie uruchomionymi programami. &kde; udostępnia dwa programy pozwalające używać bezpośrednio DCOP: dcop - program uruchamiany z linii poleceń oraz kdcop, program z graficznym interfejsem użytkownika.

Kilka uwag na temat używania `dcop`:

- `dcop` [options] [application [object [function [arg1] [arg2] ... ] ] ]

- Programy, które mogą otwierać na raz więcej, niż jedno okno, będą wypisane jako <program>-PID

- Wszystkie argumenty są wrażliwe na wielkość znaków. setFullScreen i setfullscreen to dwie różne funkcje.

- Element wyrażenia regularnego * może zostać użyty w programach i argumentach obiektowych.

      &percnt; dcop kon*
      konqueror-16006
      konsole-8954

Poniżej kilka przykładowych komend i ich rezultatów działania:

    &percnt; dcop konsole*
    konsole-8954

Jeden z programów &konsole; działa z numerem PID równym 8954.

    &percnt; dcop konsole-8954
    KBookmarkManager-.../share/apps/kfile/bookmarks.xml
    KBookmarkManager-.../share/apps/konqueror/bookmarks.xml
    KBookmarkNotifier
    KDebug
    MainApplication-Interface
    konsole (default)
    konsole-mainwindow#1
    ksycoca
    session-1
    session-2
    session-3
    session-4

Można tu zobaczyć cztery działające sesje.

    &percnt; dcop konsole-8954 konsole
    QCStringList interfaces()
    QCStringList functions()
    int sessionCount()
    QString currentSession()
    QString newSession()
    QString newSession(QString type)
    QString sessionId(int position)
    void activateSession(QString sessionId)
    void nextSession()
    void prevSession()
    void moveSessionLeft()
    void moveSessionRight()
    bool fullScreen()
    void setFullScreen(bool on)
    ASYNC reparseConfiguration()

Oto opcje dla głównego programu &konsole;.

    &percnt; dcop konsole-8954 session-1
    QCStringList interfaces()
    QCStringList functions()
    bool closeSession()
    bool sendSignal(int signal)
    void clearHistory()
    void renameSession(QString name)
    QString sessionName()
    int sessionPID()
    QString schema()
    void setSchema(QString schema)
    QString encoding()
    void setEncoding(QString encoding)
    QString keytab()
    void setKeytab(QString keyboard)
    QSize size()
    void setSize(QSize size)

Oto opcje dla pierwszej sesji, session-1.

    &percnt; dcop konsole-8954 konsole setFullScreen true

To ustawia &konsole; na pełny ekran.

Kiedy istnieje więcej, niż jeden program/obiekt, które powinno zostać użyte? To z odniesienia?

    &percnt; echo $KONSOLE_DCOP
    DCOPRef(konsole-7547,konsole)

    &percnt; dcop $KONSOLE_DCOP newSession
    session-6

    &percnt; dcopstart konsole
    konsole-9058

    #!/bin/sh
    konsole=$(dcopstart konsole-script)
    session=$(dcop $konsole konsole currentSession)
    dcop $konsole $session renameSession Local

    session=$(dcop $konsole konsole newSession)
    dcop $konsole $session renameSession Remote

    session=$(dcop $konsole konsole newSession)
    dcop $konsole $session renameSession Code
    dcop $konsole $session sendSession 'cd /my/work/directory'

#### KDialog

&kde; Zrób To Sam - Tworzenie własnych narzędzi

Można używać okien dialogowych &kde; z wnętrza własnych skryptów, aby połączyć moc skryptów powłoki &UNIX; z łatwością użycia &kde;.

    kdialog --msgbox 'Masz nową pocztę!'

    kdialog --title 'Nowa poczta' --msgbox 'Masz nową pocztę!'

Część KDialog może zostać zastąpiona przy użyciu opcji `--caption`

    kdialog --title 'Nowa poczta' --msgbox 'Masz nową pocztę!' --dontagain myfile:mykey

Zapisuje w `$`KDEHOME`/share/config/myfile`, czy pokazać ponownie (zapisując do wymienionego pliku następujące linie):

    [Notification Messages]
    mykey=false

Zamiast `--msgbox` można również użyć `--sorry` i `--error`, w odpowiednim kontekście. Na przykład można użyć `kdialog` `--sorry 'Sieć docelowa jest nieosiągalna'`, lub `kdialog` `--error 'Nie da się otworzyć skrzynki pocztowej'`.

Można również stworzyć okienka wiadomości, które akceptują odpowiedź tak, lub nie.

    kdialog --yesno 'Czy chcesz połączyć się
    z internetem?' echo $?

Wartości zwracane | Znaczenie
--- | ---
0 | Tak, OK, Dalej
1 | Nie
2 | Anuluj

Nie zapomnij zachować wyniku w zmiennej. Jeśli nie zostanie użyte bezpośrednio, następne polecenie ustawi nową wartość $?. Można tutaj również użyć opcji `--dontagain`, spowoduje ona zapamiętanie wyboru użytkownika i zwrócenie tej wartości następnym razem bez pokazywania okienka dialogowego.

Dalsze możliwości to:

`--warningyesno`

  tak jak `--yesno`, ale z inną ikoną

`--warningcontinuecancel`

  Z przyciskami Dalej i Anuluj.

`--warningyesnocancel`

  Z przyciskami Tak, Nie i Anuluj. Na przykład:

      kdialog --warningyesnocancel 'Czy chcesz
      zapisać zmiany?'

    kdialog --inputbox "Wpisz swoje imię:" "YourName"

Rezultat jest wypisywany na standardowe wyjście, aby umieścić go w zmiennej można użyć `name=$(kdialog --inputbox "Wpisz swoje imię:" "YourName")`. Ostatni argument nie jest obowiązkowy, używa się go do wstępnego wypełnienia pola.

    password=$(kdialog --password "Wpisz hasło:")

Opcja `--dontagain` nie działa z `--inputbox`, ani `--password`

Istnieją dwa dialogi, które pozwalają użytkownikowi dokonać wyboru na podstawie listy:

`--menu`

  Pozwala użytkownikowi wybrać z listy pojedynczą wartość.

`--checklist`

  Pozwala użytkownikowi wybrać jedną, lub więcej wartości z listy.

    city=$(kdialog --menu "Wybierz miasto" a Londyn b Madryt c Paryż d Berlin)

`$city` zwróci a, b, c lub d.

    city=$(kdialog --checklist "Wybierz miasta" a Londyn off b Madryt on c Paryż on d Berlin off)

Madryt i Paryż będą wstępnie zaznaczone. Rezultatem przy ich zostawieniu będzie "b" "c".

Kiedy dodasz opcję `--separate-output`, spowoduje to umieszczenie b i c w osobnych liniach, ułatwiając przetworzenie wyniku.

    file=$(kdialog --getopenfilename $HOME)
    file=$(kdialog --getopenfilename $HOME "*.png *.jpg|Image Files")
    file=$(kdialog --getsavefilename $HOME/SaveMe.png)
    file=$(kdialog --getexistingdirectory $HOME)

&groupware-with-kontact;