# Podręcznik &kbruch;

Sebastian
Stein

    seb.kde@hpfsc.de

Tomasz
Sitek

    tsitek@zie.pg.gda.pl

Polskie tłumaczenie
2001-2004
Sebastian Stein
&FDLNotice;
2004-07-09
3.3

&kbruch; jest małym programem do ćwiczenia obliczeń na ułamkach. Do tego celu przygotowano różne ćwiczenia. Program sprawdza podane przez użytkownika dane i daje odpowiedź na temat ich poprawności.

KDE
edukacja
ułamek
matematyka
mianownik
kbruch

## Wstęp

&kbruch; jest małym programem do ćwiczenia obliczeń na ułamkach. W tym celu oferuje 4 różne ćwiczenia.

- Zadanie z ułamkami - w tym ćwiczeniu musisz rozwiązać podane zadanie na tworzenie ułamka. Musisz wprowadzić licznik i mianownik. Jest to główne ćwiczenie.

- Porównanie - w tym ćwiczeniu musisz porównać rozmiar dwóch podanych ułamków.

- Zamiana - w tym ćwiczeniu musisz zamienić podaną liczbę na ułamek.

- Faktoryzacja - w tym ćwiczeniu musisz rozłożyć podaną liczbę na jej czynniki pierwsze.

W każdym ćwiczeniu &kbruch; wygeneruje zadanie, a użytkownik musi je rozwiązać. Program sprawdza wprowadzone dane i daje odpowiedź na temat ich poprawności.

&kbruch; sprawdza ile zadań zostało razem rozwiązanych oraz ile zadań zostało rozwiązanych poprawnie. Statystyki są wyświetlane użytkownikowi, ale ta część głównego okna może zostać ukryta. Użytkownik może wyzerować statystki w dowolnym momencie.

&kbruch; jest bardzo programem bardzo małym i skupia się na idei generatora zadań. System pomocy online zapewnia pomoc kontekstową dla różnych sytuacji.

&kbruch; jest darmowy i udostępniany na licencji &GNU;.

## Używanie &kbruch;

### Główny ekran

Oto zrzut głownego ekranu &kbruch;:

Główny ekran &kbruch;, bezpośrednio po uruchomieniu
Główny ekran &kbruch;

Wszystkie zdarzenia dzieją się na tym ekranie. Sprawia to, że &kbruch; jest łatwy w użyciu nawet dla młodych użytkowników! Główny ekran jest podzielony na 5 części:

- pasek menu z 3 menu Zadanie, Ustawienia oraz Pomoc

- pasek narzędzi, gdzie możesz ustawić poziom trudności dla zadań otrzymywanych w ćwiczeniach Zadanie z ułamkami

- panel wyboru ćwiczeń, gdzie możesz dla siebie zmieniać ćwiczenia

- część zadania, gdzie musisz wprowadzić rezultat podanego zadania

- część statystyczna, gdzie możesz zobaczyć ile zadań zostało rozwiązanych poprawnie lub rozpoczętych

W pierwszej kolejności musisz wybrać ćwiczenie z panelu wyboru ćwiczeń znajdującego się na prawej stronie okna. Zawartość części okna z treścią zadania zmieni się. Ustawienia z na pasku narzędzi zostaną uaktywnione, jeśli wybrałeś ćwiczenie typu Zadania z ułamkami.

Na pasku narzędzi znajdziesz także ikonę do wygenerowania nowego zadania. Ta akcja jest również dostępna poprzez menu Zadanie Nowe zadanie. Jest ona zawsze aktywna. Jeżeli nie rozwiązałeś bieżącego zadania, nowe zadanie jest wygenerowane, a zadanie bieżące zostaje policzone jako rozwiązane niepoprawnie.

Możesz ukryć część statystyczną poprzez przeciągnięcie pionowej linii rozdzielającej do prawej strony.

Jeżeli zakończysz &kbruch; aktualnie wybrane ćwiczenie zostanie zachowane i będzie przywrócone przy następnym uruchomieniu.

### Część statystyczna

Na tej części głównego ekranu widzisz:

- ile zadań zostało rozwiązanych

- ile zadań zostało rozwiązanych prawidłowo

- ile zadań zostało rozwiązanych nieprawidłowo

Możesz wyzerować statystyki poprzez kliknięcie przycisku Od początku, który znajduje się pod danymi.

Statystyki zostaną zachowane przy opuszczaniu &kbruch; i będą przywrócone przy następnym uruchomieniu programu.

### Okno ustawień

W tej częśći głównego ekranu możesz dokonać zmian w ustawieniach ogólnych wyświetlania zadań. By otworzyć to okno dialogowe wybierz Ustawienia Konfiguracja &kbruch;.

Okno dialogowe ustawień &kbruch;
Okno dialogowe ustawień &kbruch;

W górnej część tego okna dialogowego możesz wybrać wyświetlaną czcionkę. W niższej części możesz wybrać kolory dla różnych części wyrażeń matematycznych. Możesz także ustawić czy pokazywać wynik w mieszanym formacie. Ten zapis nie jest znany wszędzie i może zostać wyłączony.

Ustawienia zostaną zachowane przy opuszczaniu &kbruch; i będą przywrócone przy następnym uruchomieniu programu.

## Ćwiczenia

### Zadanie z ułamkiem

W tym ćwiczeniu musisz rozwiązać podane zadanie. Musisz wpisać licznik i mianownik. Trudność wygenerowanego zadania może być regulowana poprzez parametry opisane poniżej.

#### Parametry zadania

Istnieją 3 parametry mające wpływ na trudność generowanych zadań:

Składniki

  Liczba składników (poszczególnych ułamków) podana w każdym zadaniu. Od 2 do 5, włącznie.

Maksymalny mianownik

  Najwyższa liczba, którą &kbruch; będzie używał jako mianownika w zadaniach. Od minimum 10 do maksimum 50.

Działania

  Działania, które powinny zostać użyte w zadaniu:Dodawanie/Odejmowanie, Mnożenie/Dzielenie lub Wszystkie działania.

Po tym jak zmieniłeś paramtery musisz kliknąć przycisk Nowe zadanie na pasku narzędzi, by wygenerować zadanie, które będzie korzystało z nowych parametrów. Możesz także wywołać tę akcję z paska menu poprzez Zadanie Nowe zadanie.

Twój wybór maksymalnej wartości mianownika zostanie przywrócony do wartości domyślnej za każdym razem, gdy zmienisz liczbę składników. Tak więc powienieneś zawsze najpierw zmienić liczbę składników, potem wybrać maksymalny mianownik.

Jeżeli nie rozwiązałeś bieżącego zadania, a wywołasz akcję Nowe Zadanie, zadanie zostanie policzone jako rozwiązane niepoprawnie. By zapobiec temu musisz zmienić parametry po tym jak rozwiązałeś zadanie, ale przez wygenerowaniem nowego.

Wybrane parametry zostaną zachowane przy opuszczeniu &kbruch; i będą przywrócone przy następnym uruchomieniu.

#### Rozwiązywanie zadań

Po rozwiązaniu zadania powinienieś wprowadzić wynik w dwa pola. W górnym polu wprowadzasz licznik, w dolnym mianownik.

Jeżeli wynik jest ujemny, możesz wpisać minus przed licznikiem lub mianownikiem.Jeżeli wynik wynosi 0, poprostu wpisz 0 w polu licznik. Jeżeli mianownik wyniku wynosi 1, możesz dolne pole zostawić puste.

Po tym, jak wprowadziłeś wynik powinieneś kliknąć przycisk Sprawdź zadanie znajdujący się poniżej pól z danymi. &kbruch; sprawdz wprowadzone przez Ciebie dane i wyświetli poprawny wynik. Możesz to zobczyć na zrzucie ekranu poniżej:

Zadanie sprawdzone
Zadanie sprawdzone

To zadanie zostało rozwiązane poprawnie. Poprawna wartość jest pokazana w 2 różnych różnych postaciach. Druga postać, ta przed słowem DOBRZE, jest używana tylko w niektórych krajach i oznacza w tym przypadku 3+3/4.

Zawsze musisz podawać wynik skrócony, ponieważ większość nauczycieli tylko za skrócony wynik daje maksymalną ilość punktów. &kbruch; pokaże Ci krótki komunikat, podobny do tego pokazanego na zrzucie ekranu, jeżeli wprowadzisz wynik nieskrócony.

Nieskrócony wynik
Nieskrócony wynik

By kontynuować rozwiązywanie zadań kliknij przycisk Następne zadanie. Jeżeli chcesz zmienić parametry dla następnego zadania, zrób to prosze przed kliknięciem przycisku Następne zadanie.

### Ćwiczenie na porównanie

W tym ćwiczeniu musisz porównać podane ułamki. Musisz wybrać większy ułamek z dwóch poprzez wybór odpowiedniego znaku porównania.

Ćwiczenie na porównanie
Ćwiczenie na porównanie

W pierwszej kolejności wybierz znak porównania. Żeby przełączać znak porównania, musisz kliknąć przycisk pokazujący go. Po tym jak wybierzesz znak porównania kliknij przycisk Sprawdź zadanie. &kbruch; sprawdzi wprowadzone przez Ciebie dane i wyświetli poprawny wynik. Po tym kroku możesz otrzymać następne zadanie klikając przycisk Następne zadanie.

### Ćwiczenie na konwersję

W tym ćwiczeniu musisz dokonać zamiany podanej liczby na ułamek. Musisz wprowadzić licznik i mianownik.

Ćwiczenie na konwersję
Ćwiczenie na konwersję

Po lewej stronie znaku równości na powyższym zrzucie ekranu możesz zobaczyć ułamek dziesiętny okresowy. To oznacza, że ułamek pokazany w postaci dziesiętnej ma okresową (powtarzającą się) część dziesiętną. Jest ona oznaczona małą kreską powyżej cyfr. Te cyfry powtarzają się do nieskończoności.

Po tym jak wprowadziłeś licznik i mianownik kliknij przycisk Sprawdź zadanie. &kbruch; sprawdzi wprowadzone przez Ciebie dane i wyświetli poprawny wynik. Po tym kroku otrzymasz następne zadanie poprzez kliknięcie przycisku Nowe zadanie.

Nie zapomnij wprowadzić wyniku w postaci skróconej. Nieskrócone wyniki zostaną policzone jako rozwiązane niepoprawnie.

### Ćwiczenie na faktoryzację

W tym ćwiczeniu musisz dokonać faktoryzacji (rozkładu) podanej liczby na jej czynniki pierwsze. Musisz wprowadzić wszystkie czynniki pierwsze tej liczby.

Ćwiczenie na faktoryzację
Ćwiczenie na faktoryzację

Możesz wprowadzić czynnik poprzez kliknięcie na przyciskach czynników. Wprowadzone czynniki pierwsze będą pokazane w polu obok liczby, która podlega faktoryzacji. Możesz usunąć ostatni wprowadzony czynnik pierwszy poprzez kliknięcie przycisku Usuń ostatni czynnik.

Po tym jak wprowadziłeś wszystkie czynniki pierwsze kliknij przycisk Sprawdź zadanie. &kbruch; sprawdzi wprowadzone przez Ciebie dane i wyświetli poprawny wynik. Po tym kroku możesz otrzymać następne zadanie klikając przycisk Następne zadanie.

Na zrzucie ekranu, u góry strony możesz zobaczyć * pomiędzy czynnikami pierwszymi. Jest to znak mnożenia. Iloczyn wszystkich czynników pierwszych musi być równy liczbie, którą próbujesz poddać faktoryzacji.

Musisz wprowadzić wszystkie czynniki pierwsze nawet, gdy poszczególne czynniki powtarzają się kilka razy. Przykład: jako czynniki pierwsze liczby 18 musisz wprowadzić 2, 3 oraz 3.

## Zasługi i Licencja

&kbruch;

Prawa autorskie do programu i dokumentacji, 2001-2004 Sebastian Stein seb.kde@hpfsc.de

Podziękowania dla:

- Anne-Marie Mahfouf za zarządzanie projektem &kde; Edu

- Klas Kalass za pomoc w projektowaniu interfejsu

- Eva Brucherseifer za napisanie KMath (GUI programu &kbruch; bazuje na nim)

- Dominique Devriese za naprawę błędów

- Stefan Schumacher za testowanie wczesnych wersji

- Sven Guckes za testowanie interfejsu tekstowego (który został usunięty)

- David Faure za pomoc z &kde; CVS i &kde; Bugzillą

- Robert Gogolok za pomoc z CVS-em &kde;

- John Kesson za dokładne przeczytanie podręcznika

Polskie tłumaczenie: Tomasz Sitek tsitek@zie.pg.gda.pl

&underFDL; &underGPL;

## Instalacja

### Jak zdobyć &kbruch;

&install.intro.documentation;

### Wymagania

By pomyślnie używać &kbruch; potrzebujesz &kde; > 3.1 .

Program &kbruch; możesz znaleźć na Stronie domowej &kbruch; i jest to część projektu &kde; Edu.

Listę zmian możesz znaleźć w komunikatach commit CVS.

### Kompilacja i instalacja

&install.compile.documentation;

&documentation.index;