# Zarządzanie warstwami

## Wprowadzenie do warstw

W programie Dia, warstwy są zarządzane za pomocą Okna warstw i wszystkie związane z warstwami operacje mogą być tam wykonywane.

Zasadniczym celem warstw jest ułatwienie grupowania powiązanych obiektów na diagramie. Umożliwiają one oddzielenie różnych części diagramu w sposób w jaki życzy sobie tego użytkownik oraz wyświetlenie tylko niektórych jego części, podczas gdy inne elementy zostaną ukryte w trakcie eksportowania lub wydruku diagramu.

Dowolna operacja którą użytkownik chce przeprowadzić na obiektach wewnątrz warstwy jest możliwa dzięki Podręcznemu Menu. Można tam wybrać rodzaj operacji, które zostnie przeprowadzona na warstwie.

Wybierane mogą być tylko obiekty obecne w bieżącej warstwie. Jeśli obiekt nie powinien zostać wybrany, należy zaznaczyć czy umieszczony jest on w bieżącej warstwie czy też w innej.

Domyślnie każdy nowy diagram tworzony jest z domyślną warstwą Tła. Oczywiście można zmienić jej nazwę oraz dostosować ją do własnych potrzeb tak jak w przypadku innych warstwam.

Można tworzyć tyle warstw ile jest w danym momencie potrzebne, Dia umieści nową warstwę na wierzchu już utworzonych warstw. Warstwy mogą być traktowane jako sterta przezroczystych kartek. Oznacza to, że można zmienić ich kolejność, zdecydować czy będą widoczne, narysować na nich dowolną liczbę obiektów i tak dalej.

Wszystkie te czynności wykonywane są poprzez okno warstw.

## Podstawy zarządzania warstwami

### Tworzenie nowej warstwy

Utworzenie nowej warstwy jest możliwe poprzez kliknięcie przycisku Nowa warstwa w lewej dolnej części okna. Jako, że Okno warstw nie jest specyficzne dla diagramu lecz dla aplikacji, należy wybrać w którym diagramie ma być umieszczona nowa warstwa. Aby to zrobić, należy wybrać w górnej częsci okna warstw diagram, który ma otrzymać nową warstwę a następnie dodać ją do tego diagramu.

Nowo utworzona warstwa zostanie umieszczona na wierzchu stosu i stanie się bieżącą warstwą wybranego diagramu.

Możliwe jest następnie modyfikowanie dowolnie wybranego nowego obiektu a także kopiowanie i wklejanie z innych warstw lub diagramów w podobny sposób jak przy działaniach przy diagramie z pojedynczą warstwą.

### Wybieranie warstw

Warstwa zostaje aktywowana po jej wybraniu w Oknie warstw. Dokonuje się tego po prostu klikając nazwę warstwy w oknie, po czym zostanie ona podświetlona. Od tej chwili każda wprowadzona zmiana w diagramie dotyczyć będzie tylko tej warstwy.

Można wybrać w jednym czasie tylko jedną warstwę. Tym sposobem można można wykonywać na niej dowolne działania bez wprowadzania zmian do innych warstw diagramu.

### Ustawianie kolejności warstw

Obok przycisku Nowa warstwa w dolnej części Okna warstw, są umieszczone dwa użyteczne przyciski umożliwiające ustawienie kolejności na stosie każdej utworzonej warstwy.

Te dwa przyciski są używane do przenoszenia w górę lub w dół warstw w hierarchii. Przycisk ze strzałką skierowaną do góry przenosi aktywną warstwę w górę, zaś drugi służy do jej obniżania.

Ustalanie kolejności warstw może być użyteczne w przypadku ukrywania niektórych części obiektu za innym obiektem.

### Usuwanie warstw

Gdy warstwa nie jest już potrzebna można ją usunąć. Po kliknięciu przycisku Usuń warstwę, usunięte zostaną wszystkie obiekty do niej należące. Oczywiście ta operacja będzie miała wpływ tylko na aktualnie wybraną wartstwę.

Wykonywanie tych działań jest dobrym sposobem na utrzymanie diagramu przejrzystym i jasnym w razie potrzeby eksportowania do innego formatu niż własny format programu Dia.

Należy zwrócić uwagę, że każdy stworzony diagram musi zawierać co najmniej jedną warstwę. Diagram nie zawierający ani jednej powinien być traktowany jako uszkodzony co z kolei uniemożliwia wyeksportowanie czy też zapisanie go do własnego formatu Dia.

## Przeglądanie warstw

Teraz po zapoznaniu się z podstawami manipulacji wartstwami można łatwiej zrozumieć dlaczego warstwy są tak wydajnymi narzędziami w trakcie tworzenia diagramu za pomocą Dia.

Zrozumienie czym są warstwy umożliwi dramatyczne polepszenie jakości oraz efektów wizualnych tworzonych diagramów.

Na przykład, wyobraźmy sobie, że budujemy diagram z wieloma obiektami, jak obwód elektryczny czy diagram UML. Jeśli wszystkie obiekty zostaną umieszczone na jednej wartstwie oznaczającej tło, po chwili otrzymamy szkic, którym nie da się w prosty sposób zarządzać ani nic z nim zrobić. Trudno będzie zmienić w nim cokolwiek, zaś zapamiętanie jaki obiekt jest połączony do jakiego będzie stratą czasu. Czasem będzie ciężko odgadnąć, który obiekt jest połączony z którym w miejscu gdzie są wymieszane wszystkie razem.

Ponieważ Dia jest Budowniczym ustrukturyzowanych diagramów, wszystkie tworzone za pomocą programu diagramy będą naturalnie ustrukturyzowane oraz podzielone na wiele małych części, którymi można zarządzać w sposób łatwiejszy i wydajniejszy niż w przypadku pojedynczego monolitycznego bloku obiektów.

Z definicji, diagram powinien być ustrukturyzowany, więc podzielenie go na kilka logicznych części nie powinno być tak trudne jak to się wydaje. Do tego celu w pierwszej kolejności powinno się używać warstw. Umożliwiają odseparowanie każdej z tych części na oddzielne przezrocze, dzięki czemu manipulowanie nimi w ulubiony sposób staje się prawdziwą przyjemnością.

Po pierwsze, warstwy mogą mieć zmieniane nazwy aby określić co dana część diagramu reprezentuje a także dając możliwość szybkiej lokalizacji warstwy spośród innych. I najważniejsze, że layers mogą być wyświetlane lub ukrywane w zależności od tego, którą część diagramu użytkownik chce obejrzeć.

Aby zmienić nazwę wartsty należy, w dowolnym momencie podczas tworzenia diagramu, kliknąć podwójnie nazwę wartstwy w oknie wartstw. Zostanie wyświetlone okno Atrybutów wartstwy w którym to miejscu można zmienić nazwę warstwy.

Dobrze jest znaleźć nazwę określającą przeznaczenie warstwy, dzięki czemu szybko można zorientować się na diagramie co do czego służy. W diagramie można tworzyć wiele różnych warstw, Dia nie nakłada ograniczeń na ich ilość, więc można dopasować hierarhię warstw spełniających indywidualne potrzeby.

Ikona oka po lewej stronie nazwy wartstwy przeznaczona jest do ukrywania lub wyświetlania odpowiedniej warstwy. Jeśli z dowolnego powodu użytkownik zdecyduje, że dana warstwa nie powinna być wyświetlana, po prostu wystarczy kliknąć ikonę oka oraz warstwa ze wszystkimi obiektami na niej umieszczonymi zniknie z rysunku.

Wyświetlanie tylko niektórych warstw jest naprawdę użyteczne w przypadku manipulowania małymi częściami diagramu bez zmiany pozostałych elementów. Można także pracować w ten sposób jeśli ma się zamiar wydrukować diagram na różnych stronach lub przy testowaniu różnych ustawień, które mogą mieć wpływ na układ elementu. Eksperymentowanie z różnymi ustawieniami warstw może doprowadzić do tego, że diagram będzie wyglądał ładniej i bardziej przejrzyście.

W programie Dia, operacje tworzenia i manipulacji Warstwami są tak częste jak operacje rysowania czy też wybierania obiektów diagramu. Należy zapoznać się z nimi ponieważ prawdopodobnie będą one wykonywane za każdym razem po utworzeniu nowego diagramu.